English (United Kingdom)

Περιφερειακή Ανάπτυξη

Διδάσκουσα:  Καλλιόπη Σαπουντζάκη, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια

 

Αντικειμενικός Στόχος Μαθήματος:
Η «Περιφερειακή Ανάπτυξη» θεμελιώνεται πάνω στην ανάγκη των ατόμων αλλά και των ανθρώπινων κοινωνιών για οικονομική και κοινωνική βελτίωση / πρόοδο / αναβάθμιση / αλλαγή με όρους απόλυτους αλλά και σχετικούς. Πάντως, επειδή η έννοια της βελτίωσης και της προόδου συναρτάται με το «υπαρκτό βέλτιστο», ο όρος ανάπτυξη είναι άρρηκτα συνδεδεμένος με την έννοια του προβλήματος, του αστικού και περιφερειακού προβλήματος, που συνήθως έγκειται στην υστέρηση κάποιων χωρο-κοινωνιών ή κάποιων τμημάτων της κοινωνίας έναντι άλλων.

Στα πλαίσια του μαθήματος αναζητούνται, αναλύονται και παρουσιάζονται απαντήσεις σε μια σειρά σχετικών και ουσιαστικών ερωτημάτων, όπως το τί συνιστά αναπτυξιακό και περιφερειακό πρόβλημα για μια κοινωνία χωρικά προσδιορισμένη, το πώς μετριέται αυτό το πρόβλημα, το ποιος είναι ο δρόμος και ποιά τα διαθέσιμα μέσα για την ανάπτυξη, δηλαδή την άρση ή υπέρβαση του προβλήματος, το εάν οι απώτεροι στόχοι της ανάπτυξης έχουν οικουμενικότητα, είναι δηλαδή απαράλλαχτοι για όλες τις κοινωνίες και τους πολιτισμούς κοκ.

Οι φοιτητές με το πέρας του μαθήματος αναμένεται να έχουν εξοικειωθεί με τις θεωρίες της περιφερειακής ανάπτυξης (νέο-κλασσικές, κεϋνσιανές, ριζοσπαστικές / στρουκτουραλιστικές, ρεύματα αντι-ανάπτυξης, βιώσιμης ανάπτυξης, ενδογενούς κλπ) και τα αποτελέσματα της δοκιμασίας τους στον πραγματικό κόσμο (παραδείγματα από την Ελλάδα, την Ευρώπη και τον Κόσμο). To μάθημα εισάγει επίσης τους φοιτητές στις έννοιες, τα χαρακτηριστικά και τα εργαλεία των πολιτικών περιφερειακής ανάπτυξης.

 

Περιεχόμενα Μαθήματος:
Τα ερωτήματα και τα διλήμματα για την ανάπτυξη - Οι ορισμοί, το περιεχόμενο και οι δείκτες της ανάπτυξης - Η έννοια της Περιφέρειας και η Περιφερειοποίηση του χώρου - Περιφερειακές τυπολογίες - Οι Περιφερειακές ανισότητες και τα εργαλεία μέτρησής τους - Ένα σύντομο ιστορικό του διαλόγου για τις θεωρίες Περιφερειακής Ανάπτυξης – Οι θεωρίες υπέρ της διάχυσης της ανάπτυξης και οι θεωρίες πόλωσης / ανισορροπίας της ανάπτυξης μέχρι τη 10ετία του ’70 - Ο διάλογος για την ανάπτυξη μετά την κρίση και αναδιάρθρωση της βιομηχανίας (η σχέση παγκόσμιου-τοπικού, η ενδογενής ανάπτυξη και η ανάπτυξη εκ των κάτω) - Το απόσταγμα του διαλόγου για την ανάπτυξη μέχρι τα μέσα της 10ετίας του ΄80 (οι συντελεστές του «παιχνιδιού» της ανάπτυξης, η αλληλεπίδραση των συντελεστών, η αμφισβητούμενη οικουμενικότητα των μοντέλων ανάπτυξης κλπ) - Περιβάλλον και ανάπτυξη: Η βιώσιμη ανάπτυξη – Πολιτικές Περιφερειακής Ανάπτυξης

 

Διδασκαλία-Αξιολόγηση:
Οι μέθοδοι διδασκαλίας συνίστανται σε δίωρες παραδόσεις θεωρίας και φροντιστηριακή παρακολούθηση μιας ώρας της διαδικασίας εκπόνησης ομαδικής εργασίας των 2-3 ατόμων (σε εβδομαδιαία βάση). Για την αξιολόγηση συνεκτιμώνται η γραπτή εξέταση (50% του τελικού βαθμού) στο τέλος του εξαμήνου (3 ώρες) και η επίδοση στην εργασία (50% του τελικού βαθμού) που παρουσιάζεται προφορικά (με την βοήθεια αρχείου
Power Point) σε 2 φάσεις, στο μέσο και το τέλος του εξαμήνου.

Για την περαιτέρω υποστήριξη των φοιτητών το μάθημα προσφέρει στους φοιτητές 1 πρόσθετη ώρα (εθελοντική) φροντιστηριακής παρακολούθησης της εργασίας-άσκησης (με τη συνδρομή διδάσκοντα του ΠΔ 407/80).