English (United Kingdom)

Διεθνής Μετανάστευση (Ε)

Διδάσκων: Γεώργιος Κρητικός, Επίκουρος Καθηγητής

Στόχοι μαθήματος: Το μάθημα στοχεύει στο να εξοικειώσει τους φοιτητές με την ιδέα ότι ο πρόσφυγας και ο μετανάστης πρέπει να αντιμετωπίζεται ως άνθρωπος ξεκομμένος από το γεωγραφικό του χώρο, ο οποίος καλείται να αφομοιωθεί, ομογενοποιηθεί, ή και αποκλειστεί από το νέο χώρο όπου εγκαθίσταται. Οι φοιτητές θα αποκτήσουν μια εμπεριστατωμένη γνώση για τις μετακινήσεις πληθυσμών σε διάφορες περιοχές του πλανήτη και θα υιοθετήσουν μια συγκριτική προσέγγιση διαφορετικών περιπτώσεων μελέτης, ώστε να κατανοηθούν μοντέλα μεταναστευτικής πολιτικής, οι επιπτώσεις ξεριζωμού και μετεγκατάστασης του μετανάστη, καθώς και η δυνατότητα αποκατάστασης καθώς επίσης και η ανάγκη παροχής βοήθειας προς αυτόν τόσο μέσω οργανισμών, σε επίπεδο διεθνές ή κρατικό, και πάνω από όλα στο επίπεδο της ατομικής συνεισφοράς μας.

Περιεχόμενο του μαθήματος: Το μάθημα αυτό προσφέρει μια διεπιστημονική προσέγγιση στο αντικείμενο της διεθνούς μετανάστευσης. Αναλύει τους λόγους, τις διαδικασίες και τα αποτελέσματα των μεταναστευτικών ροών καθώς και την εφαρμογή αντίστοιχων πολιτικών σε διαφορετικούς χώρους (Η.Π.Α., Αφρική, Ασία, με ιδιαίτερη έμφαση στην Ευρώπη). Χωρίζεται σε τρεις ενότητες: Στην πρώτη παρουσιάζεται ο θεωρητικός διαχωρισμός ανάμεσα σε πρόσφυγες και μετανάστες. Εστιάζει σε διαφορετικές περιπτώσεις προσφυγικών ρευμάτων σε μια περίοδο που καλύπτει το Μεσοπόλεμο έως και τους σύγχρονους πολέμους στη Βοσνία, στον Κόλπο ή άλλους στην Αφρική και την Ασία. Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στην ανταλλαγή πληθυσμών ανάμεσα στην Τουρκία και την Ελλάδα ως η πρώτη υποχρεωτική στην παγκόσμια ιστορία. Η δεύτερη ασχολείται με τους μετανάστες στην Ευρώπη και την Αμερική κατά την ίδια χρονική περίοδο. Εξετάζονται διαφορετικές θεωρητικές προσεγγίσεις, μοντέλα μεταναστευτικής πολιτικής καθώς και ο αντίκτυπος που έχει στον οικονομικό, πολιτικό και πολιτισμικό χώρο των κρατών υποδοχής μεταναστών. Στην τρίτη ενότητα θα αντιμετωπιστεί το θέμα της ετερότητας και του αποκλεισμού. Θα διερευνηθούν ζητήματα κατασκευής ταυτοτήτων σε ατομικό ή συλλογικό επίπεδο. Θα αναλυθούν η αντίληψη του ομογενοποιημένου έθνους και του ‘Άλλου’ μέσα σε αυτό, καθώς και εκφράσεις ξενοφοβίας, ρατσισμού ή άλλες αντιλήψεις διαχωρισμού των μεταναστών από τους ντόπιους μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας εγκατάστασης.

Διδασκαλία – αξιολόγηση: Ο τελικός βαθμός αποτελεί συνάρτηση μιας γραπτής εργασίας έκτασης 3.500 λέξεων (70%), καθώς και μιας συνέντευξης με ένα μετανάστη ή πρόσφυγα έκτασης 1.000 λέξεων ( 30%).